پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر روابط جنسی پیش از ازدواج بر میزان گرایش به ازدواج انجام شده است. جامعه ی آماری آن همه ی دانشجویان دختر و پسر در سال تحصیلی (96-1395) دانشگاه اصفهان و روش پژوهش، پیمایش است؛ ابتدا از روش نمونه گیری سهمیه ای طبقه بندی شده و در مرحله ی بعد از روش تصادفی ساده استفاده شده است. نمونه ی آماری 430 نفر است و داده های موردنیاز با استفاده از پرسش نامه به دست آمده اند. میزان آلفای کرونباخ این پژوهش 81 درصد به دست آمد که نشان دهنده ی پایایی پذیرفتنی پرسش نامه است. در مبانی نظری از نظریه های عشق سیال از باومن، تحول ارزش ها از اینگلهارت و سکسوالیته ی پلاستیکی از گیدنز استفاده شده است. یافته ها و نتایج این پژوهش نشان می دهند روابط جنسی پیش از ازدواج، سبب کاهش گرایش به ازدواج جوانان دانشجو و نگرش منفی آنها نسبت به ازدواج و تشکیل خانواده و بی اعتمادی به جنس مخالف می شود. همچنین کاهش گرایش به ازدواج، زمینه را برای افزایش میانگین سن ازدواج و بستر را برای رسیدن به تجرد قطعی فراهم می کند که پیامد چنین امری در درازمدت، از یک سو تهدیدشدن رشد طبیعی جمعیت و ازسوی دیگر، ایجاد تحول ساختاری در روابط بین دو جنس زن و مرد است که در هر دو حالت، مطلوبِ چشم انداز تعالی فرهنگی جامعه ی ایرانی-اسلامی نیست؛ ازاین رو، انجام دادن پژوهش درباره ی این مسئله ی اجتماعی با توجه به جوانی جمعیت ایران، ضرورتی کارکردی دارد.

از جمله روش هایی که عباسیان (132-656 ق) برای نظارت بر مخالفان خود و به منظور به دست آوردن حامیانی برای دستگاه خلافت از آنها استفاده می کردند، برقراری ازدواج با خاندان های دیگر بود که به اقتضای سیاست دستگاه خلافت انجام می گرفت. مامون عباسی (198-218 ق)، بیش از دیگر خلفای عباسی این سیاست را در پیش گرفت. ازدواج ام حبیبه دختر مامون با علی بن موسی الرضا (ع) به دنبال ولیعهدی آن حضرت، ازدواج ام فضل دختر دیگر مامون با امام جواد (ع) پس از شهادت امام رضا (ع)، و ازدواج مامون با بوران دختر حسن بن سهل پس از کشته شدن فضل بن سهل، ازدواج هایی است که در زمان خلافت مامون صورت گرفت. مقاله حاضر بر آن است تا ارتباط مامون با ایرانیان و علویان (اهل بیت (ع)) را با نگاهی به این ازدواج ها که در پی تدبیر و سیاست مامون انجام شد، بررسی نماید.

در دهه اخیر رشد سریع اینترنت بر بسیاری از جنبه های زندگی بشر از جمله روش های ارتباطی آن ها تاثیر گذاشته است. یکی از مظاهر این تاثیر در گرایش جوانان به ازدواج از طریق اینترنت، در سال های اخیر، مشاهده می شود.در این مقاله علل گرایش به ازدواج اینترنتی در بین دانشجویان بررسی می شود. پژوهش حاضر توصیفی پیمایشی است. جامعه آماری همه دانشجویان دانشگاه اصفهان که در سال تحصیلی 1391 -1390 در رشته های فنی مهندسی، علوم انسانی، و علوم پایه مشغول به تحصیل بودند، بوده است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 384 محاسبه شد که به صورت نمونه گیری تصادفی خوشه ای از سه دانشکده فنی مهندسی، علوم انسانی، و علوم پایه انتخاب شدند. با استفاده از روش پیمایشی و استخراج و تحلیل داده ها این نتیجه حاصل شد که عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی فرهنگی، مذهبی، اقتصادی، و تکنولوژیکی با گرایش به ازدواج اینترنتی در بین دانشجویان مرتبط بوده است که عامل اجتماعی فرهنگی بالاترین و اقتصادی کم ترین علل گرایش به ازدواج های اینترنتی در بین دانشجویان بوده است.

برقراری رابطه دوستی با جنس مخالف، به دلیل اثرات فردی و اجتماعی این پدیده، امروزه بیش از پیش مورد توجه روان-شناسان و جامعه شناسان قرار گرفته است. هدف این پژوهش، واکاوی دلایل گرایش به ارتباط با جنس مخالف قبل از ازدواج در میان دانشجویان دانشگاه بود. این پژوهش، مطالعه ای کیفی از نوع پدیدارشناسی است که با استفاده از مصاحبه نیمه-ساختار یافته اجرا شد. نمونه ها شامل 18 نفر از دانشجویان کارشناسی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان در سال تحصیلی 98-1397 بود که با به کارگیری اشباع نظری در تعیین حجم نمونه و به روش نمونه گیری گلوله برفی به دست آمد. در این پژوهش 8 مضمون اصلی و 25 مضمون فرعی استخراج شدند که مضامین اصلی عبارتند از: خلاء عاطفی، تربیتی-تغییرات ناگزیر اجتماعی، فرهنگی-رسانه های جمعی-دین گریزی-پاسخ به نیاز درونی-ویژگی های شخصیتی-فشارهای محیطی و دوستان و سیستم آموزشی ناکارآمد. یافته های این پژوهش، ضرورت توجه نهادهای مسئول تربیتی-فرهنگی کشور، خانواده ها و افراد متخصص و دلسوزِ فعال در این زمینه به تجربیات زیسته برآمده از چنین پژوهش هایی، آگاه سازی آحاد جامعه توسط نهادهای مسئول در زمینه آسیب های ناشی از ارتباط ناسالم و آموزش شیوه های برقراری ارتباط سالم را بیش از پیش آشکار می سازد.

هدف این تحقیق سنخ شناسی گرایش به ازدواج بین دختران است. این پژوهش با استفاده از روش کیفی، با رویکرد نظریه پردازی داده محور (نظریه مبنایی) و به کارگیری تکنیک مصاحبه نیمه ساخت یافته و تعاملی انجام گرفته است. جامعه مورد مطالعه در این پژوهش دانشجویان دختر دانشگاه شیراز بوده که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند و نظری، با 53 نفر از دانشجویانی که مجرد بودند، مصاحبه شده است. نتایج این تحقیق نشان داد که در جامعه موردمطالعه، هفت سنخ گرایش به ازدواج وجود دارد که شامل: گرایش محاط شده، گرایش سلسله مراتبی، گرایش خودپیروی عقلانی، گرایش خودپیروی عاطفی، گرایش برابرنگر، گرایش سیال و گرایش ضد ازدواج هستند. بر این اساس، دو سنخ گرایش محاط شده و سلسله مراتبی متاثر از گفتمان پیشامدرن و دارای ویژگی هایی چون پذیرش اقتدار مردسالار، تابعیت زنان و پذیرش الزام مذهبی و فرهنگی به ازدواج هستند. همچنین سنخ گرایش خودپیروی عاطفی (دارای ویژگی هایی چون رابطه محوری، عشق محوری و لذت گرایی) و برابرنگر (برابری در حقوق، آزادی در تعاملات، حق گزینش فردی و برابری جنسی) نیز متاثر از گفتمان مدرن است. در نهایت گرایش های خودپیروی عقلانی، سیال و ضد ازدواج نیز متاثر از گفتمان پسامدرن، دارای ویژگی هایی چون فردگرایی، عقلانیت سیال، شکنندگی، آزادی، عدم تعهد و تکثرگرایی هستند.